Türkiye
İZMİR Tarihin eşsiz kokuları gün yüzüne çıkıyor; Atatürk ve İzmir’in parfümü yeniden uyarlandı
ENGİN tarihi geçmişe sahip olan Anadolu topraklarının eşsiz kokuları gün yüzüne çıkaran koku uzmanı ve parfüm tasarımcısı Bihter Türkan Ergül, Mustafa Kemal Atatürkün ve Smyrnanın (İzmir) parfümünü bugüne uyarladı. Atatürkün kullandığı kokulara bire bir ulaşmanın mümkün olmadığını belirten Ergül, “Ancak onunla vakit geçirmiş, onu görmüş kişilerin anılarından yakaladığımızla çalıştık. Örneğin; Mustafa Kemal Atatürk beyaz leblebisini yerken ellerine menekşe kolonyası dökermiş. Yine bir paşanın anılarında vardı ve bununla beraber şipre ve fujer kokularını tercih ettiğini biliyoruz. Amacımız burada onun liderliğini, duygularını ve onun kullandığı losyonlardan, parfümlerden, kokulardan ilham alarak çağımıza kokusuna uyarlamaktı” dedi. Ergül, Smyrna parfümünde ise Mezopotamya topraklarında da her zaman yetişen nergis, akgünlük ardıç portakal mandalina neroli, çiçek ve reçine karışımını kullandıklarını söyledi.
Zengin tarihi geçmişe sahip olan Anadolu topraklarının eşsiz kokuları gün yüzüne çıkıyor. Asur, Sümer, Hitit döneminden Osmanlıya ve Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar birçok kişide yer bulmuş kokular yeniden ortaya çıkarılıp sergileniyor. Koku uzmanı ve parfüm tasarımcısı Bihter Türkan Ergül, çalışmasıyla vizyon ve misyonuyla tarihe yön vermiş olan Mustafa Kemal Atatürk ile Sezar, Abdülhamid Ağa, Hürrem Sultan, Kanuni Sultan Süleyman ve Fatih Sultan Mehmet gibi karakterlerin yanı sıra Smyrnanın (İzmir) kokularını tasarlıyor ve bu parfümler İzmir Kültür Yolu Festivalinde sergileniyor.
MUSTAFA KEMAL ATATÜRKÜN KOKUSU YENİDEN CANLANIYOR
İzmir Kültür Yolu Festivalinde Mustafa Kemal Atatürkün kokusunun ziyaretçiler tarafından deneyimleneceğini belirten Bihter Türkan Ergül, “Kendisinin kullandığı kokulara bire bir ulaşmak elbette mümkün değil. Ancak onunla vakit geçirmiş, onu görmüş kişilerin anılarından yakaladığımızla çalıştık. Örneğin; Mustafa Kemal Atatürk beyaz leblebisini yerken ellerine menekşe kolonyası dökermiş. Yine bir paşanın anılarında vardı ve bununla beraber şipre ve fujer kokularını tercih ettiğini biliyoruz. Amacımız burada onun liderliğini, duygularını ve onun kullandığı losyonlardan, parfümlerden, kokulardan ilham alarak çağımıza, kokusuna uyarlamaktı. Kokuyu deneyimleyen ziyaretçilerimizden Koku Cumhuriyetin ilk yıllarını anımsatıyor cümlesi, benim için çok çok önemli ve gurur verici” dedi.
KOKULARLA ZAMANA YOLCULUK
Ergül, festivalde İzmir Arkeoloji Müze Müdürlüğünde uzman arkeolog ve müdür yardımcısı olan Elif Erginer ile çalışmaları olan, Sezarın kokusunun da dikkat çektiğini belirterek, “Anadolu toprakları, koku kültürü konusunda çok zengin. Biz de bu konuda çeşitli çalışmalar yapıyoruz. Bir koku bizi ana, zamana götürür. Biz de kokularla zamanda yolculuk yapmak istiyoruz. Bu kapsamda Sezarın kokusunu çalıştık. Bunun için İtalyada Milanodaki parfüm tasarımcılarıyla ve oranın arşivlerinden de destek alarak günümüze uyarladığımız bir koku oldu. 2006 yılından itibaren Hürrem Sultan, Kanuni Sultan Süleyman, Fatih Sultan Mehmet gibi önemli isimlerin kokularını da gün ışığına çıkardı. Bizim için en önemli kokulardan bir tanesi de Abdülhamid Ağanın cuma selamına giderken avuç içerisine sürdüğü kokuydu. Bu yapmış olduğumuz çalışmalar Paris Parfüm Fuarında da görücüye çıktığında ülkemiz hakkında haklı gururu yaşadık. Sergimizde dünyanın ilk parfüm formülünün bulunduğu Mezopotamyadaki topraklarda her zaman yetişen nergis, akgünlük ardıç portakal mandalina neroli, çiçek ve reçine karışımından yapılan Smyrna (İzmir) parfümü ile Roma dönemine ait olan ve o dönemde çok popüler olan Rhodium kokusu da ziyaretçilerimiz deneyimleyecekler” diye konuştu.
ANTİK ÇAĞIN EN KIYMETLİ BİTKİSİ OLAN İRİS
Tarihte çok zengin arşivlere, kalıntılara ve yazılara sahip olunduğunu belirten Ergül, “Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ulaşmak daha kolay. Çünkü çağımızda ve bunun uzmanlığıyla çalıştığınız zaman kaynaklara ulaşmak mümkün. Ancak Asur, Sümer, Hitite gittiğiniz zaman çivi yazıları, Akadca, Sümerce yazılarını ve arşivlerini okumak için bunların uzmanlarının olması gerekiyor. Ayrıca oradaki kaynaklarda hiçbir zaman belirli bir ölçü verilmemiş. Osmanlıda bu konuda kolaylık yaşanıyor. Örneğin; 17nci yüzyılda Çamaşırcı Yusuf Ağanın helvahane defterinde buhur suyunu dirhem dirhem yazıyor. Ne kadar kaynatılmış, ne yapılmış hepsinin ayrıntısı var. Ama Antik Çağa baktığınız zaman böyle bir dirhem yok. Örneğin oradaki kaynaklarda sin yani avuç içi diyerek tarif etmiş ancak herkesin avuç içi ölçüleri farklı. Bu nedenle onlardan ancak esinlenebiliyoruz. Ardıç, altınmühür, akgünlük ve antik çağın en kıymetli bitkisi olan iris kullanılmış. Ancak ne miktarda kullandığını ayrıntı vermemiş. Ancak yine de Türkiyede ister arkeolojik kaynaklar olsun ister Osmanlı el yazmaları olsun çok zengin bir arşiv var. Sadece koku bölümüne çok dokunulmamış. Bu durum bize de çok ilham veriyor. Çünkü her ışığın altında muhteşem bir hazine yatıyor. Onları çalışmaya da çok büyük keyifle tamamlıyoruz” dedi.
Uzman arkeolog, müze müdür yardımcısı Elif Erginer ise “İzmir Kültür Yolu Festivali, 26 Ekim-3 Kasım tarihleri arasında İzmirde gerçekleşiyor. İzmir Kültür Sanat Fabrikamızda Kokunun İzinde Smyrna isimli sergiye ev sahipliği yapıyor. Bihter Türkan Ergül, Doçent Dr. Cenker Atilla ve benim ortaklaşa hazırladığımız bir sergi bu. Katılımcılarımız sergide antik kokuları deneyimleme şansı bulacak. Bu kokuların farklı anlamlarını ve farklı türlerini de tekrar sergimizde görebilecekler, deneyimleyebilecekler. Bu anlamda farklı deneyimi yaşamak üzere herkesi Kültür Yolu Festivalimizdeki Kokunun İzinde Smyrna sergimize bekliyoruz” diye konuştu.
