Connect with us

EYT

Posta Gazetesi Yazarı Sarısu, EYT ile ilgili soruları yanıtladı

Posta Gazetesi Yazarı Ekrem Sarısu, “Soru: 10 Kasım 1971 doğumluyum. 8 Nisan 1994’te sigortalı oldum. 5800 gün primim var. Emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili yasa (EYT) çıkarsa beni kapsar mı? Ayrıca ne zaman emekli olabilirim? MURAT

Cevap: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi 54 yaşınızı dolduracağınız 10 Kasım 2025’te emekli olabilirsiniz.

EYT’nin emeklilik için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayıp, aranan yaşın dolmasını bekleyenleri kapsaması bekleniyor. Beklendiği gibi bir yasa çıkarsa yararlanarak emekli olabilirsiniz.

ASKERLİK BORÇLANMASI EYT’DEN YARARLANMANIZI SAĞLAYABİLİR

SORU: 12 Nisan 1975 doğumluyum. Bağkur başlangıç tarihim 1 Ocak 1999 olup Bağkur’a 3459 gün prim ödedim. 4 Kasım 2014’te sigortalı çalışmaya başladım. SSK’ya 1894 gün prim ödemem var. 1996-1998 arasında 18 ay askerlik yaptım. Emeklilik için en mantıklısı ne olur? Askerliğimi yatırmak yaşı etkiler mi? Zafer KARATAŞ

CEVAP: Askerlik sürenizin 40 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 507 gün daha prim ödeyerek priminizi, 5900 güne tamamlamanız şartıyla 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Askerlik sürenizin tamamını borçlanıp ayrıca da 7 gün prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız halinde, 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 8 Temmuz 2022’den sonra çıkacak bir EYT yasasından yararlanabilirsiniz.

Çünkü, EYT yasasının 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olup emeklilik için aranan şartlardan süre ve prim şartını sağlayıp, aranan yaşın dolmasını bekleyenleri kapsaması bekleniyor.

FAZLA PRİM ÖDEMEK EMEKLI AYLIĞINA KATKI SAĞLARMI?

Soru: 1978 doğumluyum. SSK başlangıcım 1994’te olup prim ödeme günüm yüzde 100 doldu. 50 küsur yaş emekli adayıyım. Çalışmaya devam edip prim ödenmesi ya da çalışmayı bırakıp emeklilik yaşına kadar prim ödenmemesi ve emeklilik aylığına katkı durumu hakkında görüşlerinizi rica ederim. SERKAN

Cevap: İlk girişte adınıza prim ödemesi varsa prim ödemeniz yeterli olduğundan, başlangıç tarihiniz 23 Mayıs’tan önceyse 54, sonraysa 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Emekli aylığını tüm çalışma hayatı boyunca üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı ile prim gün sayısı birlikte belirliyor.

Tabii prim ödeme dönemleri de çok önemli. Çünkü 2000’den önce, 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008’den emekli olunan tarihe kadar ödenen primler emekli aylığını farklı etkiliyor. Sizin gibi sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999’dan önce olup asgari ücret üstünden prim ödeyenlerde fazla prim ödeme, emekli aylığını düşürüyordu.

Ancak 1 Ocak 2022’den itibaren asgari ücret 5 bin 4 liraya yükseltildiği için (bu yıl sonunda da yükselecek) artık fazla prim ödeme emekli aylığında dikkate değer düşmeye yol açmaz. Şayet bugüne kadar asgari ücret üstünden prim ödemişseniz muhtemelen taban aylık üstünden emekli aylığı bağlanacağından (bugün için 2 bin 500 TL) fazla prim emekli aylığınızı artırmaz.

Şayet yüksek kazanç üstünden prim ödemişseniz fazla prim ödeme emekli aylığınızı artıracağı için prim ödemeye devam etmelisiniz.

EV KADINININ EMEKLİLİK HAKKI

SORU: 25 yıllık evli ev kadınlarına emeklilik hakkı verileceğine dair haberler çıkmıştı. Ev kadınlarına emeklilik hakkı veren kanun çıktı mı? Son durum nedir? Ev kadınlığından başka işi olmayan birinin emeklilik hakkı yok mu? KEZİBAN/ANKARA

CEVAP: 25 yıllık evli kadınlara emeklilik hakkı veren bir yasa çıkmadı. Gündemde bu şekilde bir yasa çalışması da yok. Zaman zaman basında bu tür haberlere yer verilmekte. Aslı olmayan bu haberler vatandaşın boş yere umutlanmasına ve sonuçta da hayal kırıklığına yol açmakta. Ev kadını isteğe bağlı olarak Bağkur’a prim ödeyerek sosyal güvenliğini sağlayabilir ve aranan şartları sağladığında da emekli olabilir.

Ancak yurtdışında ev kadını olarak geçen süre borçlanılabilirken, Türkiye’de ev kadını olarak geçen sürenin borçlanılamaması adil ve eşit bir uygulama değil. Türkiye’de ev kadını olarak geçen sürelerin de borçlanılmasına imkan sağlanmalı.”