Ekonomi
‘Nükleer enerji bir seçenek değil, geleceğin temel ihtiyacı olacak’
Prof. Dr. Ergün “Gelecekte nükleer enerjinin kullanımı yaygınlaşacak. Nükleer güç santralleri uzun ömürlü olduğu için işletme sürecinde ilk yatırımın yükü hafifleyecek. Dünyamızın temiz, güvenli ve güvenilir elektrik üretimine çok ihtiyacı var. Yenilenebilir kaynaklarla birlikte küresel ölçekte önemli bir enerji kaynağı olan nükleer enerji bir seçenek değil, geleceğin temel ihtiyacı olacak” diye konuştu.
Prof. Dr. Ergün, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Morgan Stanley gibi kurumların güncel projeksiyonlarına dikkat çekerek, şöyle konuştu:
“2050 yılına kadar küresel nükleer kapasitenin iki kattan fazla artarak yaklaşık 860 gigavata ulaşması ve 2,2 trilyon dolarlık bir yatırım hacminin öngörülmesi tesadüf değildir. Bu rakamlar bize şunu söylüyor: Nükleer enerji artık yalnızca ekonomik fizibiliteyle değil, enerji arz güvenliği ve teknolojik bağımsızlık ihtiyacıyla değerlendiriliyor.”
IEA verilerine göre 2025 yılında nükleerden elektrik üretiminin 2.900 TWh ile tüm zamanların rekorunu kıracağını belirten Prof. Dr. Ergün, birçok ülkede projelerin artık ‘maliyet öncelikli’ değil, ‘hayatta kalma öncelikli’ olarak ele alındığına değindi.
YAPAY ZEKA VE UZAY ÇAĞINDA NÜKLEER ENERJİ
Prof. Dr. Ergün, nükleer enerjinin rolünün klasik enerji tanımlarının çok ötesine geçtiğine dikkati çekti. Yapay zeka sistemlerinin, geleneksel dijital altyapılara kıyasla katbekat fazla enerji tükettiğini belirten Prof. Dr. Ergün, tek bir yapay zeka sorgusunun standart bir aramadan yaklaşık on kat fazla enerjiye ihtiyaç duymasının, kesintisiz ve karbon salımı olmayan nükleer enerjiyi vazgeçilmez kıldığını söyledi.
Nükleer enerjinin yalnızca dünya için değil, uzay çalışmaları açısından da önemli bir rol oynadığını ifade eden Prof. Dr. Ergün, “Uzay uygulamalarında nükleer enerjinin kullanımı konusunda da çalışılıyor. Hem dünyamız hem de belki yeni dünyalar, yeni yaşam alanları ve uzayı keşfetmek için nükleer enerji bizim için önemli ve kullanılabilir bir kaynak” dedi.
‘TOPLUMSAL KABUL: EN KRİTİK EŞİK’
Nükleer enerji konusunda kaygıların giderilmesi için şeffaflık ve bilimsel bilgilendirmenin önemine dikkat çeken Prof. Dr. Ergün, Rosatom tarafından yürütülen Atomic Quiz ve Global HackAtom gibi programların nükleer enerjinin temellerini doğru bir zeminde anlatmayı ve nükleere dair soru işaretlerini gidermeyi amaçladığını söyledi.
Rosatom’un bu tür etkinliklerinin temel hedefinin gençleri nükleer konusunda bilgilendirmeyi ve doğru bir algı oluşturmayı amaçladığını belirten Prof. Dr. Ergün, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Nükleer enerjiyi sloganlarla değil, bilimsel temelleriyle anlatmak zorundayız. Gençlere nükleeri bir korku unsuru olarak değil, bir bilim dalı olarak sunduğunuzda algı kendiliğinden değişiyor. Rosatom’un bu etkinlikleri nükleer enerjiyi sıkıcı değil, eğlenceli ve temelleriyle anlatan, korkuları gideren bir yaklaşım sunuyor. Bu sadece öğrenciler için değil, biz akademisyenler için de çok kıymetli. Nükleer enerji doğru anlatıldığında bir tehdit değil; medeniyetin geleceğini güvence altına alan en güçlü araçlardan biridir.”
‘SANAYİ, YERELLEŞME VE GELECEĞİN ENERJİ İHTİYACI’
Hacettepe Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Öğretim Üyesi Dr. Ahmet Kağan Mercan da yapay zeka teknolojilerinin enerji talebini ciddi biçimde artırdığını, yenilenebilir kaynakların kesintili yapısı nedeniyle sürekli ve güvenilir enerji üretiminin önem kazandığını belirtti.
“Nükleer enerji bugün yalnızca elektrik üretimi için değil; yapay zeka, uzay çalışmaları ve ileri teknolojiler için de vazgeçilmez bir kaynak olarak görülüyor” diye konuşan Dr. Mercan, büyük teknoloji şirketleri ve uzay ajanslarının nükleer enerjiye yönelmesinin bu dönüşümün en açık göstergesi olduğunu ifade etti.
Rosatom’un Türkiye’deki çalışmalarının eğitimle sınırlı kalmadığını, nükleer sanayi alanında da önemli bir etkileşim sağlandığını belirten Dr. Mercan, Akkuyu NGS’nin nükleer santral zirvelerine katıldığını, sanayi firmalarıyla B2B görüşmeler yapıldığını ve bazı ekipmanların yerli üretimi için Türk sanayisiyle iş birlikleri yürütüldüğünü aktardı.
‘İNSAN KAYNAĞI, EĞİTİM VE SANAYİ BOYUTUYLA NÜKLEER EKOSİSTEM’
Rosatom’un, Türkiye’deki varlığının santral inşasının ötesinde çok boyutlu bir dönüşüme karşılık geldiğinin söyleyen Dr. Mercan, “2010 yılında Türkiye ile Rusya arasında imzalanan Akkuyu NGS anlaşması, enerji yatırımının yanı sıra santralde görev alacak insan kaynağının yetiştirilmesini de kapsayan bütüncül bir model sunuyor” dedi.
Rosatom’un yatırım yaptığı ülkelerde işletme ve bakım süreçlerinde görev alacak personelin eğitimine özel önem verdiğini belirten Dr. Mercan, Türkiye’den farklı disiplinlerden öğrencilerin Rusya’da üniversite eğitimi, uzmanlık ve staj programlarına dahil edildiğini aktardı. Dr. Mercan, bu süreçte reaktörlerde kullanılan valfler, pompalar, kontrol sistemleri ve altyapı bileşenleri gibi alanlarda uzman mühendislerin yetiştirildiğini belirtti.
GENÇLER, ÜNİVERSİTELER VE TOPLUMLA DOĞRUDAN TEMAS
Rosatom’un son yıllarda gençlere ve topluma yönelik bilgilendirme çalışmalarını artırdığını belirten Dr. Mercan, Akkuyu sahasında düzenlenen teknik geziler, üniversite öğrencilerine yönelik staj imkânları ve ziyaret programlarının nükleer enerjiyi yerinde anlatma açısından önemli bir rol üstlendiğini söyledi.
Bu çalışmaların toplumda nükleere dair yanlış algıların giderilmesine katkı sağladığını ifade eden Dr. Mercan, Atomic Quiz gibi etkinliklerin üniversiteli gençlerle doğrudan temas kurulmasına imkan tanıyarak nükleer enerjiyi daha anlaşılır ve erişilebilir hale getirdiğini belirtti.
