Türkiye
İZMİR ‘Tahtalı Barajı’nda ekim ve kasım ayında doluluk yüzde 12’lere kadar düşecek bu da tehlike çanları demek’
İZMİRde, kış ve bahar yağışlarının beklenen miktarın altında kalması nedeniyle barajlardaki su seviyesi dikkat çekici şekilde düştü.
İzmirin büyük oranda su ihtiyacını karşılayan Tahtalı Barajında doluluk geçtiğimiz yıl temmuz ayında yüzde 37,55 iken bu yıl aynı dönemde yüzde 24,65a düştü. Bu oranın 2008 yılından sonraki en düşük seviye olduğuna dikkati çeken Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, “Daha temmuzun ortasındayız. Ekim ve kasım ayında doluluk yüzde 12lere kadar düşecek bu da tehlike çanları demek” dedi.
İzmirde sıcaklık artarken, yağışların düşmesi baraj doluluk oranlarını olumsuz etkiliyor. İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) verilerine göre, kentin içme suyu ihtiyacının büyük bölümünü karşılayan Tahtalı Barajında geçtiğimiz yılın temmuz ayında 37,55 olan su doluluk oranı bu yıl aynı dönemde yüzde 24,65e düştü. Tahtalı Barajının su doluluk oranındaki düşüşü değerlendiren Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, Tahtalı Barajında doluluk 2021 yılında yüzde 60 iken, 2021de yüzde 50, ve 2023te yüzde 37ye, bugün ise yüzde 24,65e düştü. Bu oran 2008 sonrasının en düşük seviyesi ve daha temmuzun ortasındayız. Ekim ve kasım ayında doluluk yüzde 12lere kadar düşecek bu da tehlike çanları demek” diye konuştu.
YAĞMURUN YAĞMADIĞI YILLARA HAZIR OLABİLMEK LAZIM
Bu yıl Süper El-Nino ile Türkiye genelinin yüzde 12 daha fazla yağış aldığını ama bu yağışların Ege kıyılarına gelmediğini aktaran Prof. Dr. Yaşar, “Ege kıyıları çok kurak geçti. La-Nina beklediğimiz kadar sert geçerse işimiz çok zor. Çünkü La-Nina demek soğuma, soğuma demek kuraklık demek. Biz henüz kuraklık yaşamadık. 5-6 yıl yağmurun yağmadığı yıllara hazır olabilmek lazım. Hazır olmak için de yer altı sularını çok iyi kullanmak, rezerv olarak tutmak lazım. Biz 2020de barajlarımız yüzde 70 doluyken dahi yeraltı rezervini kullandık. Şu anda Manisada Gölmarmara kurudu, altında obruklar başladı. İzmirin suyunun yaklaşık yüzde 35i Manisadaki yeraltı kuyularından sağlanıyordu. Ama orada da 40 metrelerden 400 metrelere düştü” diye konuştu.
SU KONUSUNDA B VE C PLANLARININ YAPILMASI LAZIM
Suyun bilinçli kullanılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Yaşar, “Tarımsal sulama için Çiğli Arıtma Tesisinden çıkan, gri su dediğimiz arıtılmış suyun doğrudan Menemen Ovasına kazandırılması gerekir. Menemende ayrı kuyu açılmaması, başka bir su kaynağı aranmaması lazım. Yeraltı suları rezervdir ve dünyadaki büyük kurak dönemler için saklanır. Şu anda ihtiyacımız yok ama çok uzun bir kuraklık dönemi için hazır olmamız lazım. Mesela deniz suyunu kullanmak için raporların hazırlanması lazım. Herhangi bir büyük kurak dönemde İzmirin deniz suyunun nereden alınacağı, nasıl getireceği bütün bunların hesaplarının yapılması lazım. Su konusunda B ve C planlarının yapılması lazım” dedi.
İZMİRDE SU YERALTINDAN KULLANILDIĞI İÇİN PAHALI
Israrla yer altına suyunun kullanıldığını vurgulayan Prof. Dr. Yaşar, şöyle devam etti: “İzmir suyun yüzde 55ini yakın zamana kadar yer altından çekiyordu. Şu anda azaldı, iyice derinden başladı çekmeye. Derinden çektikçe su paramız artıyor, İzmir ve Manisa, Türkiyede en çok suya para veren şehirler. Suyun yüzde 55i yeraltından çekilirken, enerji harcanıyor. Derine indikçe sudaki ağır metal de artıyor, ağır metallerin temizlenmesine de ayrı enerji harcıyorsunuz. Belediyeye kuyuların bulunduğu yere güneş enerjisi, rüzgar panelleri koyup elektrikten tasarrufu önermiştim. Çünkü belediyenin bütçesinin 4te 1i elektriğe gidiyor. Suyu çok iyi planlamamız lazım.”
İZMİRİN 3 BARAJINDA DOLULUK DÜŞTÜ
İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) verilerine göre, Tahtalı Barajında doluluk geçtiğimiz yıl temmuz ayında yüzde 37,55 iken bu yıl aynı dönemde yüzde 24,65 oldu. Balçova Barajında ise aktif su doluluk oranı geçtiğimiz yıl yüzde 45,58 iken, bu yıl yüzde 55,33 oldu. Gördes Barajındaki doluluk oranı geçtiğimiz yıl temmuz ayında yüzde 7,04 iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 8,97 olarak kaydedildi. Ürkmez Barajında doluluk oranı geçtiğimiz yıl yüzde 39,02 iken, bu yıl yüzde 33,20 olarak kayıtlara geçti. Güzelhisar Barajında doluluk geçtiğimiz yılın temmuz ayında 69,02 iken bu yıl yüzde 77,02ye çıktı. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajında ise aktif su doluluk oranı yüzde 43,13 iken, bu yıl yüzde 26,07 oldu.
Haber: Seza Nur ALPDÜNDAR – Kamera: Gökhan KILIÇ / İZMİR,