Türkiye
İstanbul – Bakan Bolat : Hedefimiz enflasyonu indirmek
DEİK-İŞ Konseyleri 2025 yılı seçimli olağan genel kurulları ve ticari diplomasi ödülleri töreni Lütfi Kırdar Kongre Merkezinde gerçekleştirildi. Ödül töreninde 7 farklı dalda 14 ödül verildi. Programa Ticaret Bakanı Ömer Polat, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu Başkanı (DEİK) Nail Olpak ve sektör temsilcileri katıldı.
2026 YILI ZİRVELER YILI OLACAK
Programda konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Dünya siyaseti ve ekonomisi son dönemde art arda yaşanan jeopolitik gelişmeler, ticaret savaşları ve ekonomideki ani dalgalanmalarla birlikte çok katmanlı bir dönüşümden geçmektedir. Malumunuz son 5 yıl içinde çok ciddi hasar veren Kovid vakası, Rusya-Ukrayna Savaşı, Gazzede yaşanan soykırım, İsrail-İran Savaşı ve dünya ticaretinde artan korumacılık eğilimleri, çok hızlı yükselen gümrük tarifeleri ve bunun küresel ekonomide meydana getirdiği kırılganlıklar küresel sistemde fay hatlarını gerçekten oynatmaktadır, sarsmaktadır. Böylesine bir ortamda hem ekonomi hem ticaret politikaları bakımından daha temkinli ve planlı bir yaklaşım göstermemiz gerekmektedir. Fırtınalı zamanlarda her türlü dalgalanmalara ve değişime hazırlıklı olmak zorundayız. 2026 yılı zirveler yılı olacak. Önce nisan ayında Antalyada Diplomasi Forumu. Ardından temmuz ayı başında Ankarada NATO Zirvesi, Liderler Zirvesi. Daha sonra sonbaharda Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 Antalyada gerçekleştirilecek. Ayrıca üyesi olduğumuz, kurucusu olduğumuz Türk Devletleri Teşkilatı Liderler Zirvesi Türkiyede yapılacak. Buna Parlamentolar Arası Birlik Dünya Zirvesi ve OECD Yükselen Ekonomiler Forumu ev sahipliği yapacağımızı da ilave etmek istiyorum” dedi.
HEDEFİMİZ YIL SONUNDA ENFLASYONU YÜZDE 20NİN ALTINA İNDİRMEK
Bolat, “Bakın milli gelirimiz 2025 yılında ilk üç çeyrekte yüzde 3,7 büyüme gösteriyor. Son 22 yılın ortalaması yıllık yüzde 5,4. Değer bazında 238 milyar dolarlık bir ekonomiden 6,5 katı bir artışla 1 trilyon 538 milyar dolara üç çeyrekte yükseldik. Dördüncü çeyrek sonuçları da 1 Martta açıklanacak, daha da yukarıda bir rakamla inşallah karşılaşacağız. Yine kişi başına milli gelirimiz 5,5-6 katına yakın bir artışla 3 bin 638 dolardan 17 bin 850 dolara yükseldi. Önümüzdeki yıl inşallah 18 bin doları kişi başına milli gelirde aşacağız. Ekonomik güven endeksi, reel kesim güven endeksi, imalat sanayi PMI endeksi ve kapasite kullanım oranı gibi göstergelerde de 2025 yılının ikinci yarısından ve sonbahardan itibaren yukarı doğru olumlu yükseliş devam ediyor. Buna tüketici güven endeksini de ekleyebiliriz. Diğer taraftan istihdamda Türkiye, baktığımızda 31 aydır en düşük orana sahip ve yüzde 10un altında işsizlik oranı seyrediyor. Üstüne de son 23 yılda 13 milyon ilave istihdam sağlandı. Olmazsa olmazımız olan enflasyon oranını düşürme hedefi konusunda da Allaha şükürler olsun; 2023 yılı sonunu yüzde 64le, 2024 yılı sonunu yüzde 44le ve 2025 yılı sonunu da yüzde 30 civarında bir enflasyonla kapattık. Bu yıl inşallah hemen ocak ayı, şubat ayında 20li rakamları görmeye başlayacağız ve inşallah hedefimiz de 20nin altına yıl sonunda enflasyonu indirmek” şeklinde konuştu.
MAL İHRACATINDA CUMHURİYET TARİHİ REKORUNU KIRDIK
Bakan Bolat, “Bu yıl mal ihracatında 273,4 milyar dolarla yıllık Cumhuriyet tarihi rekoru kırdık. Hizmetler ihracatında da kasım ayı sonu itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 122 milyar doları aşarak yine Cumhuriyet tarihi rekoru kırdık. Her ikisinin toplamı; yılbaşında Sayın Cumhurbaşkanımız, geçen yılın başında 390 milyar dolar hedefi söylemişti, 396 milyar doları aşarak 2025i kapattık. Ve bu yıl da içinde Sayın Cumhurbaşkanımız 282 milyar dolar mal ihracatı ve 128 milyar dolar hizmet ihracatı olarak 410 milyar doları aşma hedefini önümüze koydu. Sizlerin büyük çabalarıyla ve dünya pazarlarında rekabet gücümüzü arttırarak inşallah bu hedefi de Allahın izniyle başaracağız. Dış ticaret açığımız 2025te 92 milyar dolar olarak gerçekleşti. İthalatımız 365 milyar dolardı. Hizmetler sektöründe 2024te 62 milyar dolar fazlamız vardı. Bu yıl da inşallah 63-64 milyar dolar bir fazlayla kapatarak cari açığımızda da 23 milyar dolarla makul bir seviyede 2025i kapatmış olacağız. Cari açığın milli gelire oranı yüzde 1,4 civarında seyretmektedir; bu da orta vadeli program hedefiyle uyumlu bir seyir halindedir. 28 Mart 2025te günde 2,1 milyar dolar ihracat yapmayı başardık. Bu da bir rekor oldu. Aralık ayına geldik; 26,4 milyar dolarla Cumhuriyet tarihinin aylık rekorunu kırdık. 25 milyar dolara tam ulaşamadan 26yı atlamayı başardık. Yıl sonu mal ihracatında 273,4 milyar dolar, hizmetler ihracatında da inşallah 122-123 milyar dolar bandında gerçekleşecek” ifadelerini kullandı.
OCED ÜLKELERİ ARASINDA TÜRKİYE İHRACATINI EN FAZLA ARTTIRAN ÜLKE
Ticaret Bakanı Bolat, “Dünya ticaretinden aldığımız pay 1980de yüzde 0,14 iken, 2024te yüzde 1i aştık ve yüzde 1,07 idik. 2025 yılı rakamında da inşallah yüzde 1,07nin üstüne çıkacağız. Pandemi sonrası dönemde OECD ülkeleri arasında ihracatını en fazla arttıran ülke Türkiye oldu. Şu kıyaslama çok önemli değerli hazirun; pandemi öncesinde Türkiyede imalat üretimi 100 birim iken, pandemi sonrası 2025 yılında 130 birime yükselttik. Birçok dünya ülkesi, özellikle gelişmiş ülkelerin bu aradan geçen 5-6 yılda hala pandemi öncesi 100 rakamına ulaşamadıklarını da görebiliyoruz. 27 ülkeli AB ülkeleriyle kıyaslandığında ihracatını en fazla oranda arttıran ülke de Türkiye oldu. Avrupa Birliği bizim en büyük dış ticaret ortağımız. Hem ithalatımızda hem ihracatımızda dengeli bir ticaretimiz var ve geçen yılı 233 milyar dolarla kapatmış durumdayız. Burada geçen yıl 10 ayda mal ihracatında aylık artışlar kaydettik. 5 ayda aylık rekorlar kaydettik ve nette 11,7 milyar dolar artışımız oldu. 33 ilimiz 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı. 46 ilimiz ihracatını arttırdı. 69 ülkeye ihracatta yıllık rekoru kırdık. 50 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptık. 33 fasılda rekorumuzu tazeledik. 12 bin 861 firmamız ilk kez ihracat yaptı; onlara teşekkür ediyoruz, aramıza hoş geldiniz diyoruz. 22 firmamız 1 milyar doların üzerinde, 42 firmamız 500 milyon doların üzerinde ihracata imza attılar. Serbest bölgelerimizden yapılan ihracat da 2025 yılında rekor kırdı; yüzde 4 artışla 12,5 milyar dolar da serbest bölgelerimizden ihracat yaptık. Almanya, 22 milyar dolarla ihracatta birinci. İngiltere, ikinci sıraya yükseldi, 16,6 milyar dolar. ABD, 16,3 milyar dolarla üçüncü. Irak, 12,3 milyar dolarla dördüncü. Fransa, 11,2 milyar dolarla beşinci sırada oldu. İslam İşbirliği Teşkilatı(57 ülke) toplam ihracatımız yaklaşık 74 milyar dolar olarak gerçekleşti. Sınır komşusu ülkeler, 35,6 milyar dolar. Kuzey Afrika ülkeleri, 15,5 milyar dolar. Sevindirici olan bir husus da orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracatında da çok ciddi bir artış gerçekleşti. 2002 yılında bu ihracatın toplam ihracattaki payı yüzde 30 iken, 2025 yılında 112 milyar doları aşarak yüzde 43,5e yükseldik” şeklinde konuştu.
ÜLKEMİZ AVRUPANIN 4ÜNCÜ DÜNYANIN DA 12İNCİ BÜYÜK OTOMOTİV ÜSSÜ
Bolat, “Otomotiv sektörümüz 41,5 milyar dolar ihracatla yıllık rekorunu tekrar kırdı ve 41 kere maşallah dedirtti. Ülkemiz Avrupanın 4üncü dünyanın da 12inci büyük otomotiv üssü konumundadır; ticari araçta Avrupanın 2. büyük üretim üssü konumundadır. Makine ve elektrikli ürünler, elektrikli makineler sektöründe de yüzde 4 artışla 43,7 milyar dolarlık ihracatımız gerçekleşti. Tarım ve gıda ihracatımızda 32,6 milyar dolar; tekstil, giyim sektörlerinde (ev tekstili de dahil, halı da dahil) 30,8 milyar dolarlık ihracatımız; demir ve çelik sektörlerinde 20,4 milyar dolar; plastik ve plastikten mamul ürünlerde 11,2 milyar dolar ihracatımız var. Kimya ve enerji ürünleri ihracatımız da 30 milyar doların üzerinde bulunmaktadır. Türk savunma sanayi, gelişmiş ülkelerde dahi Türkiye markasını gururla temsil etmektedir. Ve 2002de sadece 248 milyon dolar olan ve savunma ihtiyacımızın yüzde 20sini karşılayabildiğimiz savunma ve havacılık sanayinde; 2025 sonunda, 23 yıl sonra 40 katı artışla 10 milyar 54 milyon dolarlık rekor bir ihracata ulaşmış durumdayız. Böylece 100 bin kişiye istihdam sağlanan bu sektörde üretim cirosu da 20 milyar dolara ulaşmıştır” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE MÜTEAHHİTLİK SEKTÖRÜNDE KÜRESEL BİR OYUNCU
Bakan Bolat, “Müteahhitlik ve teknik müşavirlik sektörü Made in Türkiye gururumuzu Built by Türkiye, Türkiye tarafından inşa edilmiştire getiren bir gurur kaynağı sektörümüzdür. Dünyadaki en gelişmiş en büyük 250 müteahhitlik şirketi içinde 45 firma ile ikinci sırada bulunuyoruz ve küresel müteahhitlik gelirinde yüzde 4lük bir payımız var. Müşavirlik sektöründe de geçen yıl 149 milyon dolarlık proje üstlenildi; bugüne kadar toplamda 3,7 milyar dolar ve 3 bin 127 projeye ulaşıldı. Müteahhitlik sektörümüzün ise yarım trilyon doları aşarak 557 milyar doların üzerinde ihaleleri, 12 bin 816 projede ve 138 ülkede başarıyla tamamladıklarını görüyoruz. Türkiye artık bir dünya ülkesi, küresel bir oyuncu. Politikada, diplomaside, savunma sanayinde, genel sanayide, tarımda, müteahhitlik sektöründe hem de bir yatırım için cazibe merkezi. Bakın Türkiyeye son 23 yılında gelen yabancı firma sayısı, yerleşen uluslararası firma sayısı 5 bin 600den 87 bine çıktığını söylersem nasıl bir cazibe merkezi olduğunu hep birlikte anlayacağız. 2023te, 2024te yaklaşık 28-29 milyar dolar olan yurt dışı yatırımlar toplamı, yani Türkiyeye gelen uluslararası yatırımlar toplamı 2025 yılında da devam etti ve ilk 11 ay itibarıyla 15,5 milyar doları aştı. Özellikle yılın ikinci yarısında büyük bir hızlanma kaydetti ve toplam uluslararası yatırım 287 milyar dolara yükseldi” dedi.